Pages

Thursday, November 5, 2015

කිරි ලුණු රසයිද?

මෙල්බන් තුරඟ තරඟ නිසා දිග සති අන්තයක් ලැබුනා. අපි ඒ නිවාඩුවට වික්ටෝරියා ප්‍රාන්තයේ පිටිසර පැත්තකට ගියා. ඒ පැත්තේ තියෙනවා විල්සන්ස් ප්‍රොම් කියන රක්ෂිත වනෝද්‍යානය. නැවතුනේ කිරි ගොවිපොළක. අක්කර 1140 ක්.

ඒකෙ අයිතිකාරි හරිම ප්‍රියමනාප, ආගන්තුක සත්කාරයට ලැදි, අවුරුදු 60 ක විතර ඕස්ට්‍රේලියානු ගැමි කාන්තාවක්. 

ඇය කිව්වේ ඈ ඒ වගේ ගොවිපොළකම ඉපදිලා ජීවිතේම පිටිසර ගත කල බවත්, නගරෙට යන්න කිසි කැමැත්තක් නැති බවත්. එයා ට දූ ල තුනයි එක පුතයි. ළමයි හතර දෙනාටම ඒ වගේ විසාල ගොවි පොළවල් හතරක්. ඒ හැම එකක්ම බැංකු ණය අරං බිංදුවෙන් පටන් ගත් ඒවා. ඇගේ ගොවිපොලත් සැමියා එක්ක පටන් අරන් තියෙන්නේ අක්කර 100 න්...

එයාම ඉදිරිපත් වෙලා අපිව එයාගේ වත්තෙයි ගොවිපොලෙයි එක්කන් ගියා. 
වත්තේ ඇවිදින ගමන් පලතුරු කඩ කඩා කන්නට දුන්නා. ගෙදර එනකොට කලින්දා දාපු බිත්තරත්, එවෙලේම කපපු එළවලුත්, එයා ගේ 'හෝම් මේඩ්' රුබාබ් ෂැම්පේන් බෝතලේකුත් තෑගී දුන්නා. ඇත්තටම තව මොනවා හරි ඕනෙද කියලත් පෙරැත්ත කරමින් ඇහුවත්, ඇයගේ ත්‍යාගශීලී ගුණය exploit කරන්න අපිට හිතුනේ නැහැ.

මේ හැම දේකින්ම මට පෙනුනේ ඈ මහන්සි වෙලා වැඩ කරන, කාරුණික කාන්තාවක් විදියට.

ඒ උනත්... කිරි ගොවිපොළේ එළදෙනුන් ගැන නම් ඇහුවේ දුක හිතෙන කතාවක්. 
අපි බලන් හිටියා එළදෙනුන් පේලියට ඇවිත් කිරි පොම්ප තියෙන කැරකෙන වේදිකාවට නගින හැටි.


උන්ගේ තන බුරුල්ල අසාමාන්‍ය විදියට ලොකුයි. අයිතිකාර කාන්තාවම කිව්වේ ඒ කිරි එළදෙනුන් උපරිම කාර්යක්ෂමතාවෙන් කිරි දෙන්නටම හෝමෝන, බෙහෙත්, එහෙම දීල හදල තියෙන බව. අච්චර අසාමාන්‍ය ලොකු තන බුරුල්ලක් තියෙන්නේ ඒ නිසාලු. ඉතින් එහෙම නිසා උන්ගේ ඇඟේ 'බැලන්ස්' එක නැති වෙලා උන් ඉක්මනට දිරාපත් වෙලා මැරෙනවා ලු.

ඊ ළඟට ඇඟ හිරි වැටෙන කතාව උන්ට ඉපදෙන වහු පැටව් ගැන.
පැටියා පිරිමි නම් ඌ ව තියන් ඉන්නේ නෑ ලු...ඒ මොකද උන්ගෙන් ගොවිපොළට ලාභ ලැබෙන්නේ නැති නිසා. ඉතින් උන්ව ඉක්මනටම මසට මරණ බවයි  දැනගන්නට ලැබුනේ.

ගැහැණු වහු පැටවූ ගාලක් ළඟට ත් අපි ගියා. සති 1-2 ඉඳන් පැටවූ එතන හිටියා. උන්ට අම්මා ගෙන් කිරි උරා බොන්න දෙන්නේ නැහැ. උන්ගේ කූඩු වල බෝතල් හයි කරලා තියෙනවා. ඒවාන් තමයි උන් කිරි බොන්නේ.


අයිතිකාර කාන්තාව මෙහෙම කිව්වා :
"මෙයාල තව ටිකක් ලොකු උනාම අපි මුන්ව තණ පිට්ටනියට නිදහස් කරනවා. එදාට මෙයාල දූවන හැටි බලන්න ඕනේ! අම්මෝ හරී වේගෙන් එතකොට තණ පිට්ටනියට දුවන්නේ"

මේ අසරණ සත්තු ජීවිත කාලෙම හිත් පිත් නැති 'කිරි මැෂින්' ටිකක් වෙලා කිරි දීලා දීලා මැරිලා යනවා. 

අපි මේ රස කර කර බොන්නේ නැවුම් කිරි ද? කඳුළු ද? කියලා මට හිතුනා.


ප ලි:
තුරඟ තරඟ වලින් පස්සේ හැමදාම මිය ගිය අසුන් ගැන දැන ගන්නට ලැබෙනවා. මේ සැරෙත් එහෙම වෙලා කියලා දැක්කා. මිනිස්සුන්ගේ ඕනැ එපාකම් වලට කතා කරන්න බැරි සත්තු මැරෙනවා. කොහෙත් තැලෙන්නේ දුබලයා තමයි. 


ප ප ලි: 
මේ සමහර ගැහැණු වහු පැටවූ චීනේට විකුණන බවත් කිව්වා. මතක් උනේ අංකල් ටොම්ස් කැබින් පොත. ඒකෙ ඉන්න සමහර වහල්ලු ත් හොඳට කන්න දීල හොඳ ගානකට විකුනනවා. සමහර වෙලාවට පවුලේ තාත්තා එක්කෙනෙක්ට, අම්මා තව එක්කෙනෙක්ට, ළමයා තවත් එක්කෙනෙක්ට විකුනනවා.

Wednesday, October 21, 2015

වසන්ත අකරතැබ්බ - මල් වලට වෙඩි තියමු!

මේ දවස්වල අපි ඉන්න පැත්තට වසන්තය ලබලා.
වසන්ත කාලෙට මල් පිපිලා ගස් වල දළු දාල එනවා කියල හැමෝම දන්නවනේ. ලංකාවේ සමහර කට්ටිය හිතන් ඉන්නේ මෙල්බන් කිව්වාම කොන්ක්‍රීට් වනාන්තරයක් කියලා. ඒ උනාට ඇත්ත කතාව නම් මෙහෙ ගස් වැල්, වන සතුන් ගෙන් පිරිලා.


මේ අතීතයේ හෙළයන් විසින් මෙල්බන් හි ගොඩනැගු සිරිසඟබෝ ප්‍රතිමාවක් ... නොවේ.
 
ගස් වැල්, උද්‍යාන තියෙන එක හරිම හොඳ දෙයක් උනාට, පරාග අසාත්මිකතා තියෙන අන්ත අසරණ කට්ටියට නම් වසන්ත කාලෙට ඒ ගස් වැල්, උයන් වලින් හරිම අපලයි.
වසන්තයේ තණකොළ කපන සුවඳ එනකොටම පරාග අසාත්මිකතා කාරයන්ට වැඩේ සෙට් වෙනවා.

හචිස් හචිස්!
ඇස් රතු වෙනවා. කඳුළු පිරෙනවා.
උගුර රිදෙන්න ගන්නවා.
දවස් දෙකකින් ටිෂු පෙට්ටිය ඉවරයි. ඒ මදිවට උගුර රිදෙන නිසා කතා කරන්න බෑ. ඇඟ ත් රිදෙනවා.

අනේ පව් අපි :(

තණකොළ කපන සුවඳට සමහරු ආසයි.
මමත් ආස සුවඳ ජාති තියෙනවා. ලයිස්තුවේ උඩින්ම තියෙන්නේ පිච්ච මල් සුවඳ.
මම කලින් ඉගෙන ගත් විශ්ව විද්‍යාලයේ ගොඩනැගිලි දෙකක් යා කරන දෙවෙනි මහලේ පාලමක් අතරින් යනකොට පිච්ච මල් සුවඳින් නහය පිරෙනවා. ඒ පාලම දෙපැත්තෙන් ආරුක්කු හදලා උසට වැවුණු පිච්ච මල් වැල් නිසයි. මල් පිපෙන වසන්ත කාලෙට එතැන සුරංගනා ලෝකයක් වගේ.

පිච්ච මල් ගැන කියන්න ගිහින් ට්‍රැක් එක පැන්නා නේ.

Won't you come into the garden? I would like my roses to see you
තණකොළ විතරක් නෙමෙයි පිච්ච වගේ මල් ගස් වලිනුත් පරාග හැදිලා පරිසරයට නිකුත් වෙනවා. පරිසරයේ උණුසුම වැඩි වෙන කාලෙට වැඩි වැඩියෙන් පරාග නිෂ්පාදනය වෙනවලු. පහුගිය දවස් වල මම මෙල්බන් වල අත්වින්ද රස්නේම ඔක්තෝම්බර් දින කිහිපයේදී මගේ හචිස් හචිස් එක උග්‍ර උන නිසා මේ කතාව ඇත්ත කියල හිතන්න පුළුවන්.

මේ 2011 වසන්තයේ කැන්බරා වල ෆ්ලොරියාඩ් මල් ප්‍රදර්ශනයේ පින්තුරයක් 
මේ පරාග අසාත්මිකතා වලට ඉතින් බෙහෙත් නැහැ. පාලනයක් තමයි කරන්න පුළුවන්. වසන්තය ලබන කොට මෙහෙ ෆාමසි වල මේවට ඇන්ටි හිස්ටමින් පෙති, නහයට ගහන ස්ප්‍රේ වගේ දේවල් සුලබව දකින්න පුළුවන්.
හොඳම දේ පරාග වාරය පටන් ගන්න පොඩ්ඩකට කලින් ඉඳන්ම මේ පෙති/ස්ප්‍රේ පාවිච්චි කරන එක ලු. එතකොට හැදෙන්නෙම නැහැ ලු. හැබැයි ඉතින් පරාග වාරේ ඉවර වෙනකම් ම දිනපතා ඒවා ගන්න ඕනේ. ඒ කියන්නේ සැප්තැම්බර් අග ඉඳන් දෙසැම්බර් මුල වගේ වෙනකම්.

මේ අසාත්මිකතා හැමෝන්ටම හැදෙන්නේ නැහැ. බෝවෙන්නෙත් නැහැ. පරම්පරාවෙන් යන එකක් වෙන්න පුළුවන් කියල අහල තියෙනවා.
මේ මගේ විෂය නෙමෙයි නිසා මට මේ ගැන තියෙන්නේ එහෙන් මෙහෙන් කියවලා අහුලා ගත්තු දැනුමක්. ඒ නිසයි මම 'ලු', 'අහල තියෙනවා' කියල ලියන්නේ. කොහොමත් නොදන්න දේවල් දන්නවා වගේ කියන්න මම කැමතිම නැහැ! 

පරාග කියන්නේ ස්වභාවික පරිසරයේ තියෙන දෙයක්. අද ඊයේ පහල උණු දෙයක් නෙමෙයිනේ. 
එතකොට මිනිස්සු පරිසරය එක්ක ගනුදෙනු කරන්න අරන් ගොඩක් කල්. ඉතින් මම මේ කල්පනා කරන්නේ ඇයි මෙහෙම සමහර මිනිස් සිරුරු හැඩ ගැහිලා තියෙන්නේ කියලා. මොකද්ද මේ 'පරාග අසාත්මිකතා' වල අරමුණ?
Source: tumbler

පැහැදිලිවම 'බග්' එකක්!

Wednesday, September 30, 2015

සහානුයාතයෙන් අනන්තය වෙත නොයමු!

සහානුයාත ක්‍රමය මුලින්ම මට හමුවෙන්නේ උසස් පෙළ ශුද්ධ ගණිතයේදී.
කොහොමත් මට ව්‍යවහාරික ගණිතය ගැන තිබුණු ඇල්මැරුණු ස්වභාවය ට වඩා උනන්දුවක් ශුද්ධ ගණිතය ගැන තිබුණා.

මම සහානුයාත ක්‍රමය ට ගැටළුවක් විසඳනු බලා සිටි ගුරුතුමී 'ඔයාට හරියන්නේ ප්‍රෝග්‍රැමිං' යැයි පැවසුවත්, ඒ වෙන විට නම් පරිගණක ක්‍රමලේකනයේ සහ සහානුයාතයේ  සම්බන්ධය දැන සිටියේ නැහැ.

සහානුයාත ය නැත්නම් recursion පැහැදිලි කර ගන්න සරල උදාහරණ කිහිපයක් කිව්වොත්:

1) කතන්දරේ - එකමත් එක රටක පොඩි බබෙක්ට නින්ද යන්නේ නැති නිසා එයා නිදි කරවන්න අම්මා ගෙඹි පැටියගේ කතාව කිව්වා.
      ....එකමත් එක රටක ගෙඹි පැටියෙක් හිටියා. ගෙඹි පැටියට නින්ද  යන්නේ නැති නිසා එයා නිදි කරවන්න ගෙඹි අම්මා වලස් පැටියගේ කතාව කිව්වා.
            ... එකමත් එක රටක වලස් පැටියෙක් හිටියා. වලස් පැටියට නින්ද  යන්නේ නැති නිසා එයා නිදි කරවන්න වලස් අම්මා මුගටි පැටියගේ කතාව කිව්වා.
                  ...මුගටි පැටියට නින්ද ගියා.
       ....ඉතින් වලස් පැටියට නින්ද ගියා.
     .....ඉතින් ගෙඹි පැටියට නින්ද ගියා.
ඉතින් බබාට නින්ද ගියා.

2 ) රුසියන් බෝනික්කෝ සෙට් -  මේ පහතින් තියෙන පින්තුරේ තියෙන්නේ රුසියන් බෝනික්කෝ සෙට් එකේ එකක් ඇතුලේ එකක් බෝනික්කෝ තියෙනවා.
පලවෙනි බෝනික්කා ඇතුලේ ඊට පොඩි එකෙක්.
       ඒ බෝනික්කා ඇතුලේ ඊට පොඩි එකෙක්.
            ඒ බෝනික්කා ඇතුලේ ඊට පොඩි එකෙක්.
                ඒ බෝනික්කා ඇතුලේ ඊට පොඩි එකෙක්.....
ඔහොම ගිහින් බෝනික්කෝ 'ස්තර' කීපයක් ගිහින් අතට අහු වෙන නොවෙන ගානේ චූටි ම චූටි බෝනික්කෙක්ගෙන් ඉවර වෙනවා.



රුසියන් බෝනික්කෝ

ඔය උඩ උදාහරණ දෙකේ තියෙන pattern එක ගැන හිතුවොත් තේරේවි සහානුයාත ක්‍රමය කියන්නේ යළි යළිත් ස්වයං අනුරූපීව එකම ක්‍රියාවලියක් (සුත්‍රයක්) සිදු කිරීම කියලා.

මේ 'ස්වයං අනුරූපී' සිංහල වචනය කොච්චර නිවැරදිද කියල දන්නේ නැහැ. අදාළ ඉංග්‍රීසි වචනය self-similarity.


Self similarity

මේක පරිගණක  ක්‍රමලේඛනයේ ගොඩක් ගැටළු විසඳන්න පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්.

සහානුයාතයකට තියෙන්න ඕනැ මේ නීති දෙක :
1) පාදම් අවස්තාව : base case එක කියල ඉංග්‍රීසියෙන් හඳුන්වනවා. ඒ කියන්නේ මේ ක්‍රියාවලිය නවතින කොන්දේසියක් නැත්නම් සීමා වක්. මේ කොන්දේසිය නැති උනොත් අනන්ත වාරයක් ක්‍රියාවලිය සිදු වෙමින් පවතීවි. උදාහරනෙකට අර උඩ තියෙන රුසියානු බෝනික්කොන්ගේ පාදම් අවස්තාව තමයි අතට අහු වෙන නොවෙන ගානේ චූටි ම චූටි බෝනික්කා.
2) පාදම් අවස්තාව දක්වා පරිවර්තනය/ඌනනය කෙරෙන නීති: රුසියානු බෝනික්කො උදාහරෙනම බැලුවොත්, එහිදී ලොකුම බෝනික්කා පුංචිම බෝනික්කා වෙන කම් ප්‍රමාණය අඩු වීම තමයි එහි ඌනන නීතිය.

මේ තියෙන්නේ සරලම උදාහරණයක්:
යම් පූර්ණ සංඛ්යාවකක ක්‍රමාරෝපිත අගය හොයන එකයි මෙයින් කෙරෙන්නේ.
(n නම් පූර්ණ සංඛ්‍යවේ ක්‍රමාරෝපිත අගය අපි ලියන්නේ මෙහෙම : n! = n x (n-1) x (n-2) x (n-3) ... x 1
එතකොට අපි හිතමු n = 7 කියලා. එතකොට
7! = 7 x 6 x 5 x 4 x 3 x 2 x 1

ඒක ගණිත සුත්‍රයක් විදියට ලිව්වොත්:


දැන් මේක පරිගණක ක්‍රමලේඛනයක් විදියට ලිව්වොත්...

private int factorial(int n) {
// base case/පාදම් අවස්තාව
if (n == 0) {
return 1;
}
// recursive case/ඌනන අවස්තාව
return (n * factorial(n - 1));
}


සහානුයාත ක්‍රමය වෙනුවට ලූප් එකක් යොදන්නත් පුළුවන්. සහානුයාතය යොදා ගන්නේ විසඳන්න වගේම තේරුම් ගැනීමේ පහසුව තකා. කොහොම උනත් සහානුයාතය නොගැලපෙන තැනුත් තියෙනවා. අදාළ ගැටලුව මත එය රඳා පවතින්නේ.


පින්තුර ගත්තේ විකිපීඩියා වෙන් : https://en.wikipedia.org

Tuesday, September 22, 2015

උදාන!

"උදාන" කියන්නේ ඉතාම පරමෝත්කෘෂ්ට ප්‍රීතියක්...
පිටාර ගලල ගිහින් පිටස්තරයන්වත් ප්‍රබෝධමත් කරන හැඟීමක්!

මහන්සි වෙලා වෙලා උසම උස කන්දක් නැග්ගාම, අමාරුම අමාරු විභාගයක් සමත් උනාම, කට්ට කාල කාල ගොඩ ගියාම, කෑ ගහලා උඩ පනින්න තරම් සතුටක් දැනෙන්නේ, අන්න ඒ උදාන ය!

ඒ උනත් වචන හරි වටිනවා කවියන්ට. මිල වැඩිම කවි සරලයි සුගමයි.

වචනයක සාන්ද්‍රණය හරි ඉහළයි එතකොට.

හරියට මකියාටෝ වීදුරුවක් එක පාරට බිව්වා වගේ...
...හැම පදයක්ම ඇඟට වදිනවා මදි නොකියන්න.

අනේකජාති සංසාරං
සන්ධාවිස්සං අනිබ්බිසං
ගහකාරකං ගවේසන්තෝ
දුක්ඛා ජාති පුනප්පුනං

ගහකාරක දිට්ඨෝ’සි
පුන ගේහං න කාහසි
සබ්බා තේ ඵාසුකා භග්ගා
ගහකූටං විසංඛිතං
විසංඛාරගතං චිත්තං
තණ්හානං ඛයමජ්ඣගා1

Through the round of many births I roamed
without reward,
    without rest,
seeking the house-builder.
Painful is birth
    again & again.

House-builder, you're seen!
You will not build a house again.
All your rafters broken,
the ridge pole destroyed,
gone to the Unformed, the mind
has come to the end of craving2


1 - ධම්මපදය, 153 & 154
2 - Translated by Thanissaro Bhikkhu

Friday, July 3, 2015

වැඩකරුවෝ වීම නොහොත් ඉස්කෝලේ පාඩම්


දැන් අපි එකේ ඉඳන් 13 වසර වෙනකම්ම අවුරුදු ගාණක් ඉස්කෝලේ යනවනේ. ඒ ගිහින් ගණිතය, භාෂාව, විද්‍යාව, ආගම, සමාජ අධ්‍යයනය, සෞන්දර්යය වගේ ගොඩක් විෂය ඉගෙන ගන්නවා තමයි.
එක වසරේදී ඉගෙන ගත්තු ඒවලින් දෙක වසරට යනවා. දෙක වසරේදී ඉගෙන ගත්තු ඒවලින් තුන ට යනවා. ඔහොම ඔහොම...

තව දේවල් තියෙනවා විෂය වලට කිසිම අදාලත්වයක් නැති, හැබැයි ඊට සමානවම (සමහර විට ඊටත් වඩා) පසු කාලීනව ජීවිතේට ඕනි වෙන දේවල්.

මේ එහෙම පාඩමක්.
මේක මතක් උනේ සොඳුරු සිත ලියපු ඉස්කෝලේ පංති භාර ගුරුතුමියක ගේ දවස පටන් ගන්න කොට තියෙන වැඩ ගැන සටහනක් දැකලා.

ඇත්තටම විෂය ඉගෙන ගන්නයි, ක්‍රීඩා/කලා කටයුතු යි ඇරුනම තව කොච්චර වැඩ තියෙනවද ඉස්කෝලේ?!

ලංකාවේ ගොඩක් ඉස්කෝල වල උදේට පන්තිය පිරිසිඳු කරන්න ඕනේ ළමයි.
එතකොට උදේ බෙල් එක ගහන්න කලින් ප්‍රින්සිපල් ගේ කාර්යාලයට ගිහින් රෙජිස්ටර් එකයි, රෙකොර්ඩ් පොතයි ගේන්නත් ඕනේ.
ගුරු මේසේ පිහදාල අස් කරලා මේස රෙද්ද ගසල බසල, මල් වාස් එක හරිගස්සන්න ඕනේ.
කලු ලෑල්ල/වයිට් බෝඩ් එක පිහදාන්න ඕනේ.
බෞද්ධ ඉස්කෝල වල නම් මල් වට්ටිය හදල(ඒකට මල් නැති දවසට හොරෙන් ඉස්කෝල වත්තෙන්ම මල් කඩන එක වෙනම ගේමක්) පහන් හඳුන් කූරු පත්තු කරලා ලෑස්ති කරන්න ඕනේ.
තව පන්තියට ගෙවතු කෑල්ලක් තියෙනවා නම් හරි මල් පෝච්චි තියෙනවම් හරි, ඒවාට වතුර දාන්න ඕනේ.

ඕව අස්සේ උදේට කන්නත්(කන එක නම් දවස තිස්සෙම කරනවා තමයි), අමතක උනු හෝම් වර්ක් කරන්නත්, පොඩ්ඩක් සෙල්ලම් කරන්නත්, කලින් දවසේ බැලුව ෆිල්ම් එක ගැන සම්භාව්‍ය විචාරයක් කරන්නත්, ආවේ නැති දවස්වලට ලියපු ලියුම් වලට/මාසික පරීක්ෂණ ප්‍රශ්න පත්තර  ගෙදර පෙන්නුවා කියල හොර අත්සන් ගහන්නත් තියෙනවා.
(ඔය උදේට තියෙන වැඩ. තව අනිත් වෙලාවලට තව වැඩ ගොඩක් තියෙනවා. ෆ්‍රී පීරියඩ් එකක් එහෙම ආවොත් වැඩ දෙගුණ වෙනවා.)

මේ සිද්ධිය වෙනකොට මම නවය වසරේ විතර. අපිට හිටි සෙක්ෂන් භාර මිස් හරි වසයි. අපේ පංතියත් මහ පිස්සු පංතියක්. හැමදාම බැනුම් මොකක් හරි එකකට.

අපිට බාර දීල තිබුනා මල් පෝච්චි කීපයක්. ඒවා තිබුනේ පන්තිය ඉස්සරහ කොරිඩෝර් එකේ. අපිට තිබුණේ දවස ගානේ ඕවට වතුර දාන එක.
අනේ අපිත් අහිංසක ළමයි හැටියට ඕවට සීරුවෙන් වතුර දැම්ම.
ඒ උනාට අර මිස්ගේ වැඩේ හැමදාම උදේට ඇවිත් බනින එක, වතුර දාල නෑ කියලා.
අපි ඉතින් කියනවා 'වතුර දැම්ම මිස්' කියලා.
එයාගේ හිතේ අපි බොරු කියනවා කියල (බොරු කියන්න? මේ අපි? හරි හරි ඉතින් අපි ඔය දවස්වල හෙන කම්මැලි කෙල්ලෝ තමයි - හැබැයි මේකෙදි නම් ඇත්තටම අපි වතුර දැම්ම)

පස්සේ අන්තිමට අපිට හොඳ අදහසක් ආවා.
අපි කරේ පෝච්චි වලට වතුර දාල ඉවර වෙලා, අර මිස් එන වෙලාව ලං වෙනකොට කොරිඩොර් එකේ තැනින් තැන වතුර ඉහිරුව එක!

එයා එනකොට කොරිඩොර් එකේ පෝච්චි අවට වතුර පොඩ්ඩ පොඩ්ඩ හීරිලා.
එයාට ඉතිං හරි සතුටුයි.
'ආ යන්තම් දැන් නම් මේ ළමයි මගේ කීම අහනවා' කියල එයා යනවා!

ඕකෙන් අපි ඉගෙන ගත්තේ මෙන්න මේකයි:
වැඩක් කරාට මදි - වැඩේ කරා කියල පෙන්නන්නත් ඕනේ!

Tuesday, June 2, 2015

තොප්පි දා ගැනීම

පහුගිය දවසක මම පළවෙනි පාරට ඕස්ට්‍රේලියාවේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයකට සහභාගී උනා. කලින් යාළුවොන්ගේ උපාධි උත්සව වලදී එයාල එක්ක 'සෙල්ෆි' අරගන්න එක, එයාලගේ පිහිටෙන් කන බොන එක වගේ දේවල් මිසක් උත්සවේ ඇතුළට ගිහින් තිබුණේ නෑනේ.

ලංකාවේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සව වලට වඩා වෙනස්කම් කීපයක් දැක්කා..
එකක් තමා වෙනම තැනක හෝල් එකක නෙමේ විශ්ව විද්‍යාලය ඇතුලේමයි තියන්නේ.
මෙහෙම කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ අවුරුද්දකට කීප වතාවක් මෙහෙම ප්‍රදානෝත්සව තියෙන නිසාත්, එක වාරයකදී දවස් කීපයක් තිස්සේ සැසි කීපයක් පවත්වන නිසාත් වෙන්න ඇති (එතකොට එක සැසියකට එන ළමයි ගාන පොඩ්ඩක් නිසා ගොඩක් ලොකු ශාලාවක් ඕනේ වෙන්නේ නෑ).

ඇඳුම නම් කියන්නේ 'formal' එකක් අඳින්න කියලා. පිරිමි ළමයි ගොඩක් ටයි කෝට් අඳිනවා. ගෑණු ළමයිනටත් ඕනෙනම් කලිසමක් අඳින්න පුළුවන්, ඒත් ගොඩක් අය ලස්සන ගවුමක් අඳිනවා. තම තමන්ගේ ජාතික ඇඳුම් උනත් කැමති නම් අඳින්න පුළුවන්.

එදා උත්සවය පටන් ගත්තේ උදේ 10ට උනත් උපාධි ලබන අයට උදේ 8 - 9 වගේ වෙනකොට එන්න කියලා තිබුණා.
ඇදගෙන නාගැනීමේ ජන්ම පුරුද්ද නිසාම ඔසරියක් එක්ක පැය ගානක් නටලා යන්තම් 9 වෙනකොට තමයි අල්ලපු වටේ ඉන්න මාත් එතෙන්ට ගියේ.

උත්සවේට අඳින ලෝගු සහ තොප්පි කිට් එක කලින් ඕඩර් කරන්න ඕනේ. කැමති නම් හයර් කරන්න හරි මිලදී ගන්න හරි පුළුවන්.
මිලදී ගන්නවා නම් ගෙවන්න ඕනේ මිල දැක්කම මට කලන්තේ වගේ ආව නිසා හයර් කරා.

ලංකාවේ රජයේ විශ්ව විද්‍යාල වල මම දන්නා තරමින් තොප්පි දාන්නේ නෑ. ලෝගුව පොරවලා ගනකම මාලයක් වගේ එකක් දාන්නේ.
මෙහේ නම් උපාධියක් කරොත් තොප්පි වැටෙනවා.

මේ උපාධි ඇඳුමට කොටස් 3 ක් තියෙනවා:
Gown : මේ අර විසාල කළු ලෝගුව
Hood : ඒ ලෝගුවට බෙල්ලට පිටි පස්සෙන් වැටෙන්න හිස්වැස්මක් වගේ හුඩ් එකක් ගහනවා (හුඩී වල වගේ)
Trencher/Bonnet : මේක තමයි වැටෙන තොප්පිය

BSc, MSc උපාධි වලට දාන එකට කියන්නේ trencher එක කියලා. PhD උපාධි වලට දාන එකට කියන්නේ bonnet එක කියලා. ඒ දෙක පෙනුමෙන් පොඩ්ඩක් වෙනස්.

උපාධි ප්‍රදානෝත්සවය ට සුදානම් කරලා තියෙන තැන ගිය හැටියේ දැක්කේ ෆොටෝ ගහන්න ස්ටුඩියෝ ලෑස්ති වෙලා හිටි විදිහ. ස්ටුඩියෝ දෙකක් ඇවිත් තිබුණා. කැමති එකක් තෝරාගන්න පුළුවන්.

අවුරුදු කීපෙකට උඩ  දී BMICH එකේ ප්‍රධානෝත්සවය ඉවර වෙලා පැය ගානක් ෆොටෝ පෝලිමේ හිටි හැටි මතක් වෙලා (විශේෂයෙන්ම අපේ උපාධිදාරී සහෝදර සහෝදරියෝ පෝලිම් පැන්න හැටි මතක් වෙලා) මෙදා පාර ප්‍රධානෝත්සවය පටන් ගන්න කලින් ෆොටෝ ටික ගත්තා.

උත්සවය පටන් ගන්න ලං වෙනකොට උපාධි ගන්න අය වෙනම වාඩි කරවලා අමුත්තන්ව වෙනම වාඩි කෙරෙව්වා. ආචාර්ය උපාධි ගන්න අයට විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්ය මණ්ඩලයත් එක්කම වේදිකාවේ අසුන් ගන්න ලැබුණා.

උපාධිය ප්‍රදානය කරන්නේ කුලපති විසින්. උපාධිය ලබාගන්න ශිෂ්‍යයාගේ නම නිවේදනය කරන්නේ පීඨාධිපති විසින්.

තමන්ගේ නම නිවේදනය කරාම දකුණු අතින් තොප්පිය පොඩ්ඩක් අල්ලලා ඔලුව පොඩ්ඩක් පීඨාධිපති ට නවන්න ඕනේ. ඊට පස්සේ වේදිකාව උඩ ඉන්න කුලපති ළඟට යනකොට එයාත් එයාගේ තොප්පිය අල්ලලා ඉනෙන් පොඩ්ඩක් නමලා ආචාර කරනවා. එතකොට ශිෂ්‍යයාත් තොප්පිය අල්ලලා ඔළුව නමලා ආචාර කරන්න ඕනේ.


ඊට පස්සේ කුලපති උපාධි සහතිකේ දීල මොනා මොනා හරි කියනවා ("well done"/ "good job"/"congratulations" blah blah ). ළමයට තියෙන්නේ ෆොටෝ ගන්න කට්ටිය ඉන්න දිහා බලල සිග්නල් ඇඩ් එකකට වගේ හිනා වෙන එක.

ඔය කරන්න ඕනේ සේරම වගේම තව යන්න ඕනේ පැත්ත, නැගිටින්න වාඩිවෙන්න ඕනේ වෙලා වගේ ගොඩක් දේවල් එක්කෙනෙක් ඇවිත් උත්සවය පටන් ගන්න කලින් උපාධි අපේක්ෂකයන්ට කියල දුන්නා.
කියල දීලා "දැන් ඔක්කොම මතකද?" ඇහුවම මම "නෑ" කිව්වේ බොරුවට නෙමෙයි. එයා මා දිහා සානුකම්පිතව බලලා කිව්වා "කමක් නෑ ඔයා ඉස්සරහ ඉන්න එක්කෙනා කරන දේම කරන්න" කියලා.

ප්‍රදානෝත්සවයේ උනු එක රසවත් සිදුවීමක් තමයි BSc උපාධි අපේක්ෂක පිරිමි ළමයෙක් අර නැමී නැමී ආචාර කරන්න ගිහින් ගව්න් එක පැටලිලා වේදිකාව උඩ වැටුන එක. හැමෝම මොහොතකට නිශ්ශබ්ද උනා. එයා පට ගාල මොකද්දෝ ලස්සන ජිම්නාස්ටික් මූව් එකක් දාල කැරකිලා හිට ගත්තේ හැමෝම හිනා ගස්සවමින්. එයාට අනිත් අයට වඩා දෙතුන් ගුණයක අත්පොළසන් නාදයක් ලැබුණා!



උත්සවය ඉවර උනාට පස්සේ හැමෝටම තේ පැන් සංග්‍රහයක් ලැබුණා. එතෙන්දි ළමයි තමන්ගේ ආචාර්ය මණ්ඩලය එක්ක ෆොටෝ ගන්න එක, එයාලව තමන්ගේ පවුලට අඳුන්වා දෙන එක වගේ දේවල් සිදු වුණා.

මම ඉගෙන ගත් විශ්ව විද්‍යාලය ගොඩක් ලස්සන පරිසරයක තියෙන්නේ. ගොඩක් ගස් වැල්, මල්, තණ බිම්, පොකුණු, දොළ පාරවල් උඩින් යන පුංචි පාලම්, තාරාවෝ පීනන දිග අගලක්, නාට්‍ය වළක් එහෙම තියෙනවා. 


එදා දවසත් හොඳට හිරු එළිය වැටිලා ලස්සනට තිබුනා. ඉතින් උපාධි උත්සවය ඉවර වෙලා හැමෝම වගේම යාළුවෝ එක්ක විශ්ව විද්‍යාලයේ සුන්දර තැන් වල ෆොටෝ ගත්තා...

අන්තිමට කරන්න ඉතුරු වෙලා තිබුණේ හයර් කරපු ලෝගු සහ තොප්පිය ආයේ බාර දෙන එක.

ගෙදර ගිහින් බැලුවම ස්ටුඩියෝ එකෙන් ෆොටෝ අප්ලෝඩ් කරලා ලින්ක් එක එවලා තිබුණා. ෆොටෝ ලස්සනයි. ගාණ තමයි ලස්සන නැත්තේ. ෆොටෝ ටික ගත්තට විතරක් (sitting එකට) $45 යි, ඩිගිටල් ෆොටෝ එකකට $55 ගානේ ගෙවන්න ඕනේ. සක්කාය දිට්ඨිය නිසා තියෙන ෆොටෝ ඔක්කොම ගන්නත් හිතෙනවා! අන්තිමට ඉතින් පර්ස් එකට තට්ටු උනා :)




ඔන්න ඔහොම තමයි මම තොප්පි දා ගත්තේ!

Tuesday, February 17, 2015

මගේ එළවලු පලතුරු ඩයට්

අරහේ රසිකොලොජිස්ට් එළවලු පලතුරු ඩයට් ගැන ලියල. ගිය සතියේ මාත් ඔහොම එකක් කරල කිලෝ දෙකක් අඩු කර ගත්ත නිසා මටත් ඒක ගැන පොඩ්ඩක් ලියන්න හිතුනා.

මම් තුමිය ඉස්සර නම් සෑහෙන්න කෙට්ටුවට හිටියේ. 
ඔන්න එක පාරක් යාලුවෙක්ගෙ තාත්තා අසනීප වෙලා ඒ අන්කල් බලන්න ගෙදර ගියා මායි යාලුවෝ දෙන්නෙකුයි. යද්දී අංකල්, පුතා (අපේ යාලුවා) එක්ක කොහෙද ගිහිං. ඉතින් අපි අරන් ගිය ඔය ඇපල් පැපොල් (ලංකාවේ අසනීප කාරයෝ බලන්න යද්දී ඒවනේ අරන් යන්නේ) ටික ආන්ටි ට (යාළුවගේ අම්මට) දීල ආව. ඔන්න පහුවදා කැම්පස් එකේදී යාලුවා හම්බුණාම මිනිහ මට කියනවා ආන්ටි කිව්වලු 'අනේ අර හරිම කෙට්ටු ගෑණු ළමයෙක් ඇවිදින් පලතුරු වගයක් දීල ගියාය, ඒ ළමය දැක්කම මට පලතුරු ටික ඒ ළමයටම කාල පොඩ්ඩක් පණ ඇතිව මහතට ඉන්ඩ කියන්න හිතුනය කියල'. නෝන්ඩි සාගරේ ඉතිං.

දැන් මම මේ රටට ඇවිදිනුත් ඉන්න කොට, මෙහෙ අංකල්ල ආන්ටිල අපේ ගෙදරට ස්කයිප් ටෙලිෆෝන් මගුල් වලින් කෝල් දිදී කියල 'අනේ ඔයාලගේ දූ හරි කෙට්ටුයි' කියල. ඕනේ නැති එකක් නෑනේ ඉතින් කට්ටියට. නිවාඩුව ට ලංකාවට ගිය හැටියේ අම්මයි තාත්තයි ඉතින් වැඩේ මාව මහත් කරලා ගන්න ලොකු ට්‍රයි එකක්. අම්මේ උදේටත් කිරි තේ හවසටත් කිරි   තේ ආයේ නිදාගන්න කලින් මයිලෝ. බත් දෙනවා නිකන් කොත වගේ. ඒ මදිවට එක්කන් ගියේ නැද්ද දොස්තර කෙනෙක් ළඟට. මාර ලැජ්ජාව. දොස්තර බර මැනලා උස මැනලා කිව්වා BMI එක අනුව මේ ළමය හොඳ නිරෝගීයි කියල. 

කොහොම හරි ඉතින්, ඔහොම හිටියට, ගිය අවුරුද්දේ නම් නොසැහෙන්න බර වැඩි උනා පශ්චාත් කුපාඩි යේ නිබන්ධනය ලියන කාලේ. එක තැනම ඉඳගෙන ඔහේ ටයිප් කරන එක විතරයි නේ. ඒ මදිවට ඕක ලියනකොට මට එක එක දේවල් කන්න දොළ දුක් පහල උනා. ඒවත් කිසි දෙයක් මේ හෙල්ති ඒවා නෙමෙයි. චොකලට්, චිප්ස්, කේක්, මෆින්, පීට්සා ... ඔන්න ඔය වගේ දේවල්. ඔය දවස්වල මම සිංහල කඩේන් මැලිබන් චොකලට් බිස්කට් පැකට් අරන් ඇවිත් සතියෙන් 500 g ඉවරයි. ඒකත් මමම කාල.

දැන් ඉතින් කාපු බර අහක් කර ගන්නත් ඕනේ නේ. ගිය සතියේ නිකමට හිතුන පොඩ්ඩක් ඩයට් කරලා බලන්න. කට්ටිය නම් එක එක ඩයට් ප්ලෑන් දුන්නා : GM Motors diet කියයි, sacred heart hospital diet කියයි...ඒවා බැලුවම සතියක් විතර කරන්න ඕනේ...එකක දවසටම කිරි යි කෙසෙලු යි විතරයි. තව එහෙක සුප් විතරයි. හෙන අවුල්. පස්සේ හම්බුණා මෙන්න මේක:

ඕකේ තියෙන්නේ සාමාන්‍යයෙන් කට්ටිය කන විදිහ අනුව කොටස් 3 කට බෙදෙනවලු:
1) Feasters හෙවත් කන්න ගියාම කාගෙන කාගෙන යන අය 
2) Emotional eaters හෙවත් මූඩ් එක අනුව කන අය - ඒ කියන්නේ ස්ට්‍රෙස් වැඩි වෙන්න වෙන්න කනවා වැඩියි.
3) Constant cravers හෙවත් නිතරම අරක මේක කන අය 

ඕක පොඩ්ඩක් බැලුවම මම් තුමිය පොඩ්ඩක් ඕකේ නම්බර් 3 වගේ කියල හිතුන නිසා, මං බැලුව ඒ කට්ටියට කරන ඩයට් එක කරන්න. ඒකෙ හැටියට Constant cravers ලට දුන්නේ සතියට දවස් දෙකක් low carb diet එකක්. ඒ කිව්වේ දවස් දෙකක් පිෂ්ටය/සීනි සහිත කෑම මුකුත් බෑ. එතකොට පාන්, බත්, අර්තපල්, පැණිරස ඔක්කොම අහක් කරන්න ඕනේ. හැබැයි දවස් 2 යි. ඉතිරි දවස් 5 සාමාන්‍ය විදිහට. 
ඔය ඩයට් එක නම් කරන්න ලේසියි (දවස් 2 යි නේ) කියල හිතුන නිසා ඔන්න මාත් ගිය සතියේ දවස් දෙකක් ලෝ කාර්බ් උනා.
මෙන්න මගේ කෑම:

පළවෙනි දවස - 

රාත්‍රී - එළවලු  olive oil එක්ක බේක් කරලා + බඩ ඉරිඟු & අස්පැරගස් තම්බල, බටර් යන්තමට ගාල + ෆෙටා චීස්
උදේ - යෝගර්ට් (මේ තියෙන්නේ මම ආසම යෝගර්ට්) + බ්ලු බෙරීස් 
දිවා - බිත්තරයක් පෝච් කරලා + garlic aioli + ෆෙටා චීස්+ චෙරි තක්කාලි අමුවෙන් + සෙලරි අමුවෙන් + ග්‍රිල් කරපු හතු සහ කැප්සිකම්  + පිපිඤ්ඤ 
හවස - සීනි නැති කිරි කෝපි + පෙයාස් ගෙඩියක් 

දෙවෙනි දවස - 

රාත්‍රී - එළවලු  සුප් (වට්ටක්කා, කැරට්, බෝංචි, ග්‍රීන් පීස්, මල්ගෝවා) එක්ක එළවලු සලාද 
උදේ - යෝගර්ට් + බ්ලු බෙරීස් 
දිවා - බිත්තරයක් පෝච් කරලා + garlic aioli + ෆෙටා චීස්+ චෙරි තක්කාලි අමුවෙන් + සෙලරි අමුවෙන් + එළවලු  olive oil එක්ක බේක් කරලා + තම්බපු කඩල චුට්ටක් 
හවස - සීනි නැති කිරි කෝපි + එප්රිකොට් ගෙඩියක්

ඕක කරලා ඊළඟ දවසේ බර බලද්දී ලස්සනට කිලෝ දෙකක් අඩුයි.
ඉතිං පාඩු නෑනේ වැඩේ :)