Off on a Tangent ~ හිතුමතේ හී සර

පහුගිය දවසක මම පළවෙනි පාරට ඕස්ට්‍රේලියාවේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයකට සහභාගී උනා. කලින් යාළුවොන්ගේ උපාධි උත්සව වලදී එයාල එක්ක 'සෙල්ෆි' අරගන්න එක, එයාලගේ පිහිටෙන් කන බොන එක වගේ දේවල් මිසක් උත්සවේ ඇතුළට ගිහින් තිබුණේ නෑනේ. ලංකාවේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සව වලට වඩා වෙනස්කම් කීපයක් දැක්කා.. එකක් තමා වෙනම තැනක හෝල් එකක නෙමේ විශ්ව විද්‍යාලය ඇතුලේමයි තියන්නේ. මෙහෙම කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ අවුරුද්දකට කීප වතාවක් මෙහෙම ප්‍රදානෝත්සව තියෙන නිසාත්, එක වාරයකදී දවස් කීපයක් තිස්සේ සැසි කීපයක් පවත්වන නිසාත් වෙන්න ඇති (එතකොට එක සැසියකට එන ළමයි ගාන පොඩ්ඩක් නිසා ගොඩක් ලොකු ශාලාවක් ඕනේ වෙන්නේ නෑ). ඇඳුම නම් කියන්නේ 'formal' එකක් අඳින්න කියලා. පිරිමි ළමයි ගොඩක් ටයි කෝට් අඳිනවා. ගෑණු ළමයිනටත් ඕනෙනම් කලිසමක් අඳින්න පුළුවන්, ඒත් ගොඩක් අය ලස්සන ගවුමක් අඳිනවා. තම තමන්ගේ ජාතික ඇඳුම් උනත් කැමති නම් අඳින්න පුළුවන්. එදා උත්සවය පටන් ගත්තේ උදේ 10ට උනත් උපාධි ලබන අයට උදේ 8 - 9 වගේ වෙනකොට එන්න කියලා තිබුණා. ඇදගෙන නාගැනීමේ ජන්ම පුරුද්ද නිසාම ඔසරියක් එක්ක පැය ගානක් නටලා යන්තම් 9 වෙනකොට තමයි අල්ලපු වටේ ඉන්න මාත් එත...

අරහේ   රසිකොලොජිස්ට්  එළවලු පලතුරු ඩයට් ගැන ලියල. ගිය සතියේ මාත් ඔහොම එකක් කරල කිලෝ දෙකක් අඩු කර ගත්ත නිසා මටත් ඒක ගැන පොඩ්ඩක් ලියන්න හිතුනා. මම් තුමිය ඉස්සර නම් සෑහෙන්න කෙට්ටුවට හිටියේ.  ඔන්න එක පාරක් යාලුවෙක්ගෙ තාත්තා අසනීප වෙලා ඒ අන්කල් බලන්න ගෙදර ගියා මායි යාලුවෝ දෙන්නෙකුයි. යද්දී අංකල්, පුතා (අපේ යාලුවා) එක්ක කොහෙද ගිහිං. ඉතින් අපි අරන් ගිය ඔය ඇපල් පැපොල් (ලංකාවේ අසනීප කාරයෝ බලන්න යද්දී ඒවනේ අරන් යන්නේ) ටික ආන්ටි ට (යාළුවගේ අම්මට) දීල ආව. ඔන්න පහුවදා කැම්පස් එකේදී යාලුවා හම්බුණාම මිනිහ මට කියනවා ආන්ටි කිව්වලු 'අනේ අර හරිම කෙට්ටු ගෑණු ළමයෙක් ඇවිදින් පලතුරු වගයක් දීල ගියාය, ඒ ළමය දැක්කම මට පලතුරු ටික ඒ ළමයටම කාල පොඩ්ඩක් පණ ඇතිව මහතට ඉන්ඩ කියන්න හිතුනය කියල'. නෝන්ඩි සාගරේ ඉතිං. දැන් මම මේ රටට ඇවිදිනුත් ඉන්න කොට, මෙහෙ අංකල්ල ආන්ටිල අපේ ගෙදරට ස්කයිප් ටෙලිෆෝන් මගුල් වලින් කෝල් දිදී කියල 'අනේ ඔයාලගේ දූ හරි කෙට්ටුයි' කියල. ඕනේ නැති එකක් නෑනේ ඉතින් කට්ටියට. නිවාඩුව ට ලංකාවට ගිය හැටියේ අම්මයි තාත්තයි ඉතින් වැඩේ මාව මහත් කරලා ගන්න ලොකු ට්‍රයි එකක්. අම්මේ උදේටත් ...

අදීන වන්නට නම් ජනපතිවරු රජුන් නොකළ යුතුය. බහුතර චන්දෙන් පත්ව එන ජනපති කෙනෙක් වුවද සාමාන්‍ය පෘතග්ජන මිනිසෙකි. ඔහුට/ඇයට කොන්ද නමාගෙන එහෙයි එහෙයි කියන්නට යාම දීන කමකි.  තනතුරකට කළ ගුණ සැළකිය යුතු යයි සිතීමද මේ දීන කමේ ලක්ෂණයකි. අපි කළගුණ සළකමු පුද්ගලයන්ට, පුද්ගලික මට්ටමින්. ඇයි අපි මෙතරම් බය පක්ෂපාත වන්නේ?  ප්‍රශස්ති ගයන්නට තවත් සහේළිලා ප්‍රතික්ෂේප කරමු. වැරැද්ද දුටු තැන වැරදි යයි කීමට තරම් නිර්භය වෙමු. විරුද්ධ මත වලට ගරු කරමු. සැබෑ නිදහස පතා අරගලය නිමා නැත. එය නිම නොවන සදාකාලික ප්‍රයත්නයකි. නව ජනපති ඉන්ද්‍රජාලිකයකු නොවේ. බලය මෙන්ම වගකීමද ඇත්තේ අප අතමය. It is a beautiful day for  democracy. But the struggle is not finished. The new president cannot magically make things right. It is a constant struggle, allowing for dissent, and looking for solutions. Together. And now, there is hope.

පරිගණක ක්‍රමලේකනයෙදී වැදගත්ම දේ මොකද්ද? අදාළ පරිගණක භාෂාව දැනගනීමද? එහෙමත් නැත්නම් ක්‍රමලේඛන මුලධර්ම දැනගනීමද? මම නම් හිතන්නේ වැදගත්ම තමන් කරන දේ මොකද්ද කියල පැහැදිලි අවබෝධයක් තිබීම. එහෙමත් නැත්නම් තමන්ගේ 'logic' එක 100% පැහැදිලිව පරිගණකයට දෙන එක. එහෙම දෙන්න නම්, මුලින්ම තමන්ගේ logic එක තමන් හරියට හදාගන්න ඕනේ. ක්‍රමලේකනය කියන්නේ යම් කිසි ගැටලුවක් විසඳීමට දෙන ක්‍රමවේදයක්. ක්‍රමලේකනයට අළුතින් එකතු වෙන අය කරන වැරැද්දක් තමයි මෙන්න මේ ක්‍රමවේදය මොකද්ද කියල තමන් මුලින් හිතන්නේ නැති එක. පරිගණක කියන්නේ ක්‍රමලේකනය අකුරට පිළිපදින යන්ත්‍ර විතරයි. ගැටළු විසඳන්න පරිගණක දන්නේ නැහැ. විසඳන ක්‍රමය ඔබ අකුරෙන් අකුර පරිගණකයට කිව යුතුයි. එක පාරට කම්පියුටර් එක ඉස්සරහ කොටන්න ගන්න එපා. අරහෙන් මෙහෙන් කෝඩ් කෑලි කොපි කරන් එකට අමුණලා ගොඩ යන්න උත්සාහ කරන්නත් එපා. ඉස්සෙල්ලම පොඩ්ඩක් හිතන්න තමුන් මේ ගැටලුව විසඳන්නේ කොහොමද කියලා. ඊට පස්සේ විසඳුම ගැන high level අවබෝධයක් ආවාම ක්‍රමලේකනය පටන් ගන්න. Remember, the best thing about computers is that they will do EXACTLY what the code (i.e. YOU) tell it to do....

"මාමේ පොළව යට තියෙන්නේ මොනවාද?" "පොළව යට...තෙල් තියෙනවා..." අදින් අවුරුදු ගණනකට පෙරදී, ඉන්දියන් සාගරයේ කුඩා දුපතක දකුණු කෙළවර නගරයක ඉස්තෝප්පුවකට අල්ලා තැනු පිට කාමරයේ සිටි මැවිසුරු මාමාගෙන්, අවුරුදු තුන හතරක ළදරියක ලෙස ඇසු ප්‍රශ්න මට මතකයි තවමත්. මේ මට ඔබ ගැන ඇති මුල්ම මතකය යි. මා ඔබට අවසන් වරට කතා කළේ අගෝස්තු 6 වන දා. එදා ඔබ මා සමඟ දුරකතනයෙන් විහිළු කර සිනාසුනු හැටි මට තවමත් ඇසෙනවා වගේ. අගෝස්තු 20 වනදා පාන්දර ඔබ මිය ගිහින් උපන් බිමෙන් බොහො ඈත. ඔබ නැතිවී දින හතයි. ඒත් තවමත් එය නපුරු සිහිනයක් වගෙයි. ඔබ වැඩ ඇරී ගෙදර යළි එනවා නම් කියා ඔබ වෙනුවෙන් මල් කැකුළක් නිවෙසේ බලා ඉන්නවා තවම. ආදරය කරන අය එකවර මිය යන විට ජීවත්ව සිටින අයට දරා ගනු අමාරුයි. නිබන්ධනය නිමා කොට ඔබ බලන්නට එන්න සිතා සිටියත් සිඩ්නි නුවරට, අන්තිමට එන්න වුයේ ඔබේ මළගමට මට. ගුණ නුවණ දෙකම නිමක් නැතිව පිහිටි ඔබ කමල් මලක් ලෙසම දිලුනා හැම දාම. මාමා ට උතුම් වූ නිවන් සැපම පතන්නෙමි!

එකෝමත් එක රටක, ළඟදී බැන්ද නව යුවළකට සුභ ආරංචියක් ලැබුනලු දොස්තර ගෙන්. අලුත් කැදැල්ලට අලුත් අමුත්තෙක් එකතු වෙන්න යන බවට. එදා වෙන්ට-අම්මයි වෙන්ට-තාත්තයි දෙන්නම පැතුවලු එන්න ඉන්න කෙනා පුංචි දුවක්ම වෙන්ඩ ඕනේ කියල. කසාද බඳින්න කලින් වෙන්ට-අම්ම වෙන්ට-තාත්තව මුළින්ම දැක්ක දවසේ හිත ගිහින් තියෙන්නේ වෙන්ට-තාත්තගේ කැරළි කැරැළි කොන්ඩේ ටලු. ඉතින් ඒ හන්දා එයාට ඕනි උනෙත් ඒ වගේම දඟර ගැහුණු කොණ්ඩයක් තියෙන දුවෙක්ටලු. ඔන්න ඉතින් අම්ම පැතුව විදියටම හා හා පුරා කියල උපන් දූ පොඩ්ඩටත් තිබුණලු සිනිදු කැරළි කැරළි කොණ්ඩයක්! පුංචි බට්ටි කාලේ නම් පැංචි හරි ආසයි එයාගේ කර්ලි කොණ්ඩෙට. හැමදාම බේබි ෂැම්පු දාල හෝදලා වේලුනාම ගෙදර හින්දපු තෙල් ගාලා අම්මිම කොන්ඩේ හරිගස්සනවා කැරළි කැරළි වටේට වැක්කෙරෙන්න. යන යන තැන නැන්දලා ඉතින් ඔය සිනිඳු කැරළි අල්ල අල්ල හායි හුයි ගානවා. මේ බබා ටික ටික ලොකු වෙලා ඉස්කෝලේ යනවලු දැන්. දැන් නම් ඔක්කොම යාළුවන්ට තියෙන අවුල් වෙන්නේ නැති හරි කෙලින් කොන්ඩ ගස් වලට මේ දැරිවිට ටිකක් ඉරිසියා ලු. ඇයි ඉතින් එයාගේ දඟර කොණ්ඩේ පොඩ්ඩ ඇත්නම් ගැට ගැහෙනවා. ඊට වඩා ඒක දික් උනාට පෙනෙන්නෙත් නෑ...දඟරේ ...

ඉස්සර නම් අවුරුදු එනකං බලන් ඉන්නේ කැවිලි කන්න, ඇඳුම් ගන්න එක්කම නෑදෑයෝ එක්ක කාඩ් ගහන්නත් ලැබෙන නිසා. අම්මා නම් කියන්නේ අවුරුද්දට තෙල් හට්ටියක් ලිපේ තියන්නම ඕනේ කියලා. කිරිබතක් හැදුවේ නැතිනම් අසුභයි කියලාත් ඒ දවස්වල ආච්චි අම්මා කියනවා.  එක අවුරුද්දක කිරිබතක් ඉව්වේ නැතිනම් ආයේ එක පිට අවුරුදු තුනක් කිරිබත් උයන්ඩ  බැරි වෙන්න හේතු කාරණා සිද්ද වෙනවා කියලත් එයා කිව්වා. අපේ අම්මා පොඩි කාලේ එක පාරක් සිංහල අවුරුද්ද කිට්ටු වෙලා එයාලගේ සීයා නැතිවුන නිසා කිරිබත් උයල නැහැ. ඉන් පස්සේ අවුරුද්දේත් ආයේ පවුලේ මරණයක් වෙලා ඒ පාරත් උයල නැහැ. එයින් පස්සේ තුන්වෙනි පාරත් මාමා කෙනෙක් නැතිවෙලා ඔහොම එක පිට එක තුන් පාරක් මරණ තුනක්ම වෙලා තියෙනවලු. ඒ හන්දා වෙන්ඩ ඇති ආච්චි අම්මා අර කතාව එතරම් තදින් විශ්වාස කරේ. එයා අසුභයි කිව්වේ, කිරිබත් උයන්න ඕනේ කමකට වඩා කිරිබත් නොඉව්වොත් පවුලේ මරණයක් වෙන්න පුළුවනි  කියන බයට වෙන්න ඇති.  හැබැයි ආච්චි අම්මා නැති උනෙත් අප්‍රේල් 13 රෑ නොනගතේ වෙලාවක. පහුවෙනිදා උදේ පාන්දර තමයි ලිප ගිනි මෙලවන්න තිබුනේ. අපේ හා තමයි ආච්චි අම්මා ඒ දවස්වල හිටියේ, මොකද යන්තමට පපුව...